Als je 18 jaar wordt, ben je financieel zelfstandig. Dat betekent dat verschillende verantwoordelijkheden automatisch verschuiven van ouders naar kind. Dit gebeurt letterlijk van de ene op de andere dag: ’s nachts om 00.00 uur. Maar hoewel de regels in één klap veranderen, verandert je kind natuurlijk niet ineens in een volwassene met alle ervaring die daarbij hoort. Juist in deze fase hebben kinderen hun ouders nog hard nodig. Niet om alles over te nemen, maar om mee te denken, uit te leggen en samen keuzes te maken.
Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste onderwerpen die veranderen rond de achttiende verjaardag.
Bankzaken
Vanaf het moment dat je kind 18 wordt, heb je geen inzage meer in de bankrekeningen die op zijn of haar naam staan. Dat geldt voor betaalrekeningen, maar ook voor spaarrekeningen. Als jouw kind het prettig vindt dat jij nog meekijkt, kan er een machtiging worden geregeld via de bank. Dit kan pas vanaf het moment dat je kind daadwerkelijk 18 is, niet eerder.
Heb je geld gespaard op een spaarrekening die op naam van je kind staat? Dan gaat ook deze rekening automatisch over en beschikt je kind direct over het volledige bedrag. Dat kan even wennen zijn, zeker als het spaargeld bedoeld was voor een later moment, zoals studie of wonen. Bespreek daarom vooraf met je kind welke rekeningen er zijn, waarvoor er is gespaard en wat jullie verwachtingen daarbij zijn.
Verzekeringen
Vanaf de achttiende verjaardag moet je kind een eigen zorgverzekering hebben. Het is vaak lief bedoeld om dit als ouder volledig te regelen, maar het is verstandiger om dit samen te doen. Zo leert je kind wat een zorgverzekering is, waar je op moet letten en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt.
Het loont om zorgverzekeringen te vergelijken. Sommige verzekeraars bieden speciale jongeren- of studentenkortingen aan. Gaat je kind studeren en mogelijk op kamers? Check dan ook hoe het zit met aansprakelijkheids-, reis- en inboedelverzekeringen. In sommige gevallen blijven kinderen tot 24 jaar meeverzekerd, maar dit is zeker niet altijd zo.
Zorgtoeslag
Zorgverzekeringen zijn kostbaar. In veel gevallen heeft je kind recht op zorgtoeslag. Deze toeslag moet zelf worden aangevraagd bij de Belastingdienst. Daar kun je ook controleren of er recht op is en de toeslag later weer aanpassen of stopzetten als de situatie verandert.
Orgaandonatie
Het is geen onderwerp waar je misschien graag bij stilstaat, maar wel een belangrijk gesprek. Als je geen keuze vastlegt over orgaandonatie, wordt iemand automatisch geregistreerd als ‘geen bezwaar’. Dat betekent dat organen en weefsels na overlijden kunnen worden gedoneerd.
Wil je kind een andere keuze maken? Dan kan dit eenvoudig worden aangepast in het donorregister. Het belangrijkste is dat je dit onderwerp samen bespreekt en dat je kind weet dat er een keuze is.
Zakgeld en kleedgeld
Rond de achttiende verjaardag veranderen vaak ook de afspraken over zakgeld en kleedgeld. In de praktijk verdwijnen deze begrippen en wordt er gesproken over een ouderbijdrage. Hoe hoog die bijdrage is en wat daar wel of niet onder valt, verschilt per gezin.
Het helpt om samen vast te leggen wie wat betaalt. Zo voorkom je misverstanden en weten jullie allebei waar jullie aan toe zijn.
Correspondentie
Vanaf 18 jaar wordt alle officiële post van instanties zoals de Belastingdienst, gemeente en DUO rechtstreeks naar je kind gestuurd. Maak samen afspraken over deze post. Mag jij meekijken of meelezen? De taal van overheidsinstanties is vaak ingewikkeld, dus samen lezen kan veel rust geven en voorkomt dat belangrijke zaken blijven liggen.
Level 18
Kom je hier al nadenkend of tijdens het lezen vragen over tegen? Of wil je niet alles tegelijk hoeven uitzoeken? In het Level 18 mailprogramma neem ik je in 12 mails mee langs al deze thema’s, één onderwerp per keer. Met concrete voorbeelden, praktische tips en checklists om samen met je kind te bespreken. Zo kun je stap voor stap alles goed regelen, zonder overwhelm.
