Je kind is een jaar of zes en gaat zakgeld krijgen. Je pakt je portemonnee en… er zit niks in. Want eerlijk is eerlijk: wie betaalt er nog contant? Jij betaalt met je pinpas of je telefoon. Dus geef je zakgeld contant of digitaal?
Mijn antwoord is helder. Begin met munten. Die kan je kind vasthouden, tellen en uitgeven. Daarna stap je rustig over naar digitaal geld. Eerst met een spaarrekening, later met een eigen betaalrekening. Zo groeit je kind er stap voor stap in.
Stap 1: begin met geld dat je kunt voelen
Contant geld is zichtbaar en tastbaar. En het is heel duidelijk een ruilmiddel. Je kind legt een paar munten op de toonbank en krijgt er een zakje snoep voor terug. Geld weg, snoep erbij. Soms komt er zelfs nog iets terug: wisselgeld. Zo snapt je kind wat geld eigenlijk is.
Bij pinnen gebeurt dat allemaal onzichtbaar. Een piepje, en klaar. Waar is het geld gebleven? Voor een kind van zes is dat écht een raadsel.
Met munten zie je ook gewoon gebeuren dat op op is. Bij elke aankoop wordt de portemonnee lichter en de spaarpot leger. Dat hoef je niet uit te leggen. Dat voelt je kind. En het helpt bij kiezen. Koop ik nu dat kleine ding, of spaar ik door voor dat grote ding? Met munten in je hand reken je dat zelf uit.
Eerst voelen, dan pas pinnen.
Ik weet het: voor jou als ouder is dit soms best gedoe. Je betaalt zelf bijna nooit meer contant, dus waar haal je die muntjes vandaan? Vraag het eens aan opa en oma. Zij hebben vaak nog wel contant geld in huis. En ze vinden het meestal heerlijk om iets voor hun kleinkinderen te doen.
Tip: geef elke week andere muntjes
Krijgt je kind 1 euro zakgeld? Geef dan de ene week een munt van 1 euro, en de week erna vijf munten van 20 cent. Voor jou is het soms even zoeken naar de juiste muntjes. Voor je kind is het zó waardevol. Het ontdekt dat verschillende munten samen hetzelfde bedrag maken.
Zo voorkom je ook dat je kind denkt dat de grootste munt het meest waard is. Wist jij dat de munt van 1 euro kleiner is dan die van 50 cent? Echt waar. Kijk maar in je portemonnee.
Welk bedrag past bij welke leeftijd? Dat lees je in mijn blog over hoeveel zakgeld je je kind geeft.
Probeer dit vanavond Leg een handje munten op tafel en bekijk ze samen. Welke plaatjes staan erop? Welke vindt je kind het mooist? Laat je kind daarna met de ogen dicht over de randjes voelen. Sommige munten hebben ribbeltjes, zodat ook blinde en slechtziende mensen ze uit elkaar kunnen houden. Kunnen jullie ze vinden?
Stap 2: uitgeven met munten, sparen op een rekening
Je kunt al van jongs af aan contant en digitaal combineren. Het deel dat je kind mag uitgeven, geef je contant. Het spaardeel stort je op een spaarrekening.
Deze mix heeft een groot voordeel. Je kind heeft meteen twee potjes: één om uit te geven en één om te sparen. Dat is een eerste stap in budgetteren. Zonder dat je dat woord ooit hoeft te gebruiken.
Bovendien staat het spaargeld op een rekening wat vaster. Je kind komt minder snel in de verleiding om het toch uit te geven. Nu gaat het nog om kleine bedragen, maar zo went je kind er alvast aan.
Let wel op: digitaal geld zie je niet. Zorg dus dat je kind regelmatig kan kijken hoeveel er al op de rekening staat. Op de eigen telefoon, of samen met jou in jouw bankapp. Anders spaart je kind voor iets wat het nergens ziet groeien. Stap je over op digitaal geld? Dan vraagt dat dus ook iets van jou.
Een spaarrekening op naam van je kind
Als ik het over een spaarrekening heb, bedoel ik ook echt een spaarrekening op naam van je kind. Niet een rekening waar jij zelf op spaart.
Waarom dat belangrijk is? Zo leert je kind al van jongs af aan het verschil tussen sparen en betalen. Het spaargeld staat los van al het andere. Wat erop staat, heeft je kind zelf bij elkaar gespaard.
Bij de meeste banken open je gratis een spaarrekening voor kinderen. Hoe je dat regelt, lees je in mijn blog over een eigen spaarrekening voor je kind.
Stap 3: oefen samen met digitaal geld
We kunnen niet om digitaal geld heen. Het is er, en het wordt alleen maar meer. Regel daarom op tijd een eigen betaalrekening met een pinpas. Dan heeft je kind de tijd om samen met jou te oefenen.
Pinnen en contactloos betalen kunnen kinderen meestal meteen. Maar digitaal geld is meer dan dat. Dit zijn de dingen die je samen oefent:
- Saldo checken in de bankapp. Hoeveel staat er nog op? En waar ging het geld deze week naartoe?
- Een Tikkie sturen. Of een betaalverzoek via de bank. En daarna kijken of het betaald is.
- Online betalen met iDEAL. Doe samen een kleine bestelling, en kijk wat er gebeurt als je op Betalen drukt.
- Geld opnemen bij een Geldmaat. Handig voor de vrijmarkt, of voor een kraampje waar je alleen contant kunt betalen.
- Je pinpas blokkeren. Pas kwijt? Dan weet je kind waar het de pas tijdelijk blokkeert.
Twijfel je nog over een eigen pinpas? In mijn blog over een eigen pinpas voor je kind lees je waarom het minder spannend is dan het lijkt. En wat er in de brugklas allemaal verandert, lees je in mijn acht geldlessen voor brugklassers.
Wanneer is het tijd voor die eerste pinpas? Mijn advies lees je in vanaf welke leeftijd een eigen pinpas.
Contant én digitaal
Contant of digitaal zakgeld is dus geen keuze voor altijd. Je begint met munten die je kind kan vasthouden. En je stapt over naar geld op een rekening, in het tempo dat bij jouw kind past.
