Wat is een geldezel? Een geldezel is iemand die zijn pinpas, pincode of bankrekening uitleent, waarna criminelen er hun geld via doorsluizen. Het klinkt bijna grappig, zo’n woord. Maar het is een van de meest voorkomende vormen van geldcriminaliteit waarbij kinderen slachtoffer worden.
Uit onderzoek van de NVB blijkt dat bijna één op de tien jongeren wel eens is benaderd om een pinpas of bankrekening uit te lenen (bron: NVVK over onderzoek van de NVB, 2024). En het begint eerder dan je denkt. Vooral kinderen tussen de tien en dertien jaar worden er slachtoffer van, vaak zonder dat ze het doorhebben.
Het begint altijd met een onschuldig verhaal
Je denkt misschien: dat doet mijn kind nooit. Mijn kind komt toch niet in aanraking met criminelen? Maar zo voelt het voor je kind ook helemaal niet.
Een leuke jongen op het schoolplein vraagt of hij even geld van zijn opa op de rekening van je kind mag laten zetten. Zijn eigen bankapp doet het niet. Of een gezellige vriendengroep nodigt je kind uit om mee naar de stad te gaan. Als ze de pinpas en pincode heel even mogen lenen, betalen zij de tosti en de cola.
Je kind krijgt de pas netjes terug. Soms zelfs met een extraatje als bedankje. Het voelt goed. Je hebt iemand geholpen. En wie wil er nou niet makkelijk geld verdienen door alleen maar even je pinpas uit te lenen?
Wat er mis mee is
De rekening van je kind wordt gebruikt om crimineel geld door te sluizen. Banken zien dat snel. Grote of afwijkende bedragen vallen direct op, en dan gaan er alarmbellen af (bron: Politie). En wie wordt er dan verantwoordelijk gehouden? De rekeninghouder. Dat is je kind.
“Je kind dacht dat het iemand hielp. En nu heeft het zelf een boete te pakken.”
De gevolgen zijn niet niks. Een fikse boete, en in het ergste geval een strafblad. Dat kan betekenen dat je kind bepaalde opleidingen niet meer kan doen, geen abonnementen meer kan afsluiten, of zelfs geen bankrekening meer kan openen. Verschrikkelijk sneu, als je kind alleen maar dacht dat het iemand een plezier deed.
Bekijk deze korte film samen
De Nederlandse Vereniging van Banken maakte de korte film Blij dat je betaald hebt. Een herkenbaar, tikkie pijnlijk verhaal over snel geld, groepsdruk en wat jongeren nodig hebben om overeind te blijven. Ik vind hem écht een mooi startpunt. Kijk hem samen met je kind, en vraag daarna gewoon: wat had jij gedaan?
Zo bescherm je je kind
Ga met je kind in gesprek en neem samen de belangrijkste regels door. Niet als preek. Wel zodat je kind precies weet wat het moet doen als iemand het vraagt.
- Je pinpas en pincode zijn van jou. Leen ze nooit uit. Echt nooit. Niet aan een vreemde, niet aan een vriend, ook niet aan iemand die zegt dat hij van de politie is.
- Niemand zet geld op jouw rekening. Ook niet voor even, en ook niet als het een vriend is. Je rekening is alleen van jou.
- Herken je zo’n verhaal van het schoolplein? Vertel het thuis. En informeer samen de school én de politie.
En nu we het toch over je pinpas hebben: berg hem altijd goed op. Met contactloos betalen kan iemand met jouw pas al betalen zonder pincode. Dus niet los in je jaszak, wel in een vast vakje.
Een vriend die je pinpas wil lenen, is lastiger af te wijzen dan een vreemde. In mijn blog over je kind leren nee zeggen lees je hoe je dat thuis oefent.
Zorg dat je kind het durft te vertellen
Het maakt me altijd verdrietig als ik hoor over jongeren die slachtoffer worden. Ik ken het verhaal van een jongen die onder bedreiging steeds geld van zijn rekening moest halen. Hij was in de val gelokt met een filmpje waarop hij aan het blowen was. De afpersers gebruikten dat tegen hem.
De bank merkte dat er iets niet klopte. Maar de jongen was eerst te bang om te vertellen wat er echt aan de hand was. Pas na een gesprek voelde hij zich veilig genoeg om de waarheid te zeggen. Helaas was het geld toen al weg.
Daarom is dit misschien wel de belangrijkste les. Niet: doe het nooit, anders krijg je straf. Wel: wat er ook gebeurt, je kunt altijd bij mij terecht. Hoe eerder je kind het vertelt, hoe meer jullie samen nog kunnen redden.
Probeer dit vanavond Vraag aan tafel: stel dat iemand op school je tien euro geeft als je even je pinpas uitleent. Wat doe je? Luister eerst. En zeg er daarna bij: wat er ook gebeurt, je mag het mij altijd vertellen.
Geldezels zijn maar één truc. Aan welke drie signalen je kind álle geldcriminelen herkent, lees je in mijn blog over je kind beschermen tegen geldcriminelen.
Gratis download: Pas op de boeven Geldezels, nepwebshops, WhatsApp-fraude en nep-betaalverzoekjes op Vinted: alle trucs op een rij, met per truc wat je thuis kunt doen. Speciaal voor ouders van kinderen in groep 8 en de brugklas. Download Pas op de boeven
Je hoeft je kind niet bang te maken. Wel slimmer. En een kind dat weet dat het altijd bij jou terechtkan, is al een heel stuk sterker.
